Menu Close

ONZE VISIE


HERSTELLENDE LANDBOUW, met respect voor mens, dier en natuur


We kiezen resoluut voor herstellende landbouw: we verbeteren de omgeving terwijl we ons oogst van het land halen. 

Boslandbouw en voedselbossen  zijn vormen van herstellende landbouw die duurzaam boeren vooropstelt zodat de gewasopbrengst, inkomstenstroom en biodiversiteit verhogen. Deze agro-ecologische landbouwmethode zorgt voor ecosystemen die ons basisvoedsel leveren en tegelijkertijd de natuurlijke balans tussen grond en omgeving herstellen.

Door bomen en struiken met akkerbouw te combineren, gebruiken we boven en onder de grond verschillende lagen: er worden meer zon, water en nutriënten opgenomen, de extra koolstof in de grond zorgt voor het bodemleven en houdt water en voedingsstoffen beter vast. Aangezien ons voedsel een combinatie is van zonlicht, regen en de voedingsstoffen uit de bodem, hebben we alle belang die in zo goed mogelijke conditie te hebben. Hoe beter die is, hoe beter ons voedsel. Alles begint bij de bodem.

Door de klimaatsverandering bedreigden natte of juist erg droge lentes de afgelopen jaren de oogst. Bomen en andere doorlevende gewassen bufferen deze extreme weersomstandigheden. Ze herbergen ook natuurlijke plaagbestrijders, zoals goede insecten of vogels die rupsen van de gewassen pikken.
De gezinnen winnen. De boer wint. Onze planeet wint.

De bodem, een dunne, fragiele, levende schil

Bodem kunnen we fysisch omschrijven als de grondoppervlakte van onze blauwe planeet waar we op lopen. De buitenste laag van de aardkost die de grens vormt tussen de lucht en de diepere aardlagen, de laag die wordt beworteld door planten en waarin zich het bodemleven bevindt, de twee buitenste meters van een bal met een straal van 6400 km. Kortom, een uiterst dunne, fragiele en levende schil. In Vlaanderen is dat vooral een oppervlakte om op te bouwen. We palen die af en verkopen die, een beetje oneerbiedig, aan elkaar voor huisvesting, industrie, landbouw, ontginning en recreatiemogelijkheden.

Maar de bodem is vooral een heel ecosysteem

Een samenspel van leven en dood, van eten en gegeten worden, in een complexiteit die we amper kunnen vatten. Bacteriën, schimmels, protozoa, algen, nematoden en insecten verwerken organisch materiaal, breken het af, houden het vast, delen het met elkaar en vormen het finaal om tot mineralen. Deze mineralen, doen dienst als voedingsstoffen en zorgen samen met water, CO2 en zonlicht, voor de groei van een brede waaier aan planten en bomen welke na hun afsterven de bodem verrijken met hun organische materiaal. Hiermee is een belangrijke bodemcyclus gesloten, de koolstofcyclus. Een bodem dat gezond en in evenwicht is slaat koolstof op, houdt water vast als een spons, stelt voedingsstoffen ter beschikking voor planten en dieren, kleeft alle deeltjes aan elkaar dat het behouden blijft en beschermt het leven zodat het tegen een stootje kan.

 De bodem is een levend organisme met heel veel verschillende cycli in evenwicht. Door menselijke beïnvloeding kan dit evenwicht abrupt verstoord worden. 

Wetenschappelijk onderbouwd

Pomona werkt samen met ILVO om onze werkwijze wetenschappelijk onze doelstelling te onderbouwen: 80% van onze voeding produceren via herstellende landbouw. Dit betekent dat terwijl we voedsel verbouwen we tegelijkertijd koolstof in de grond opslaan, de biodiversiteit op de boerderij ondersteunen en faire vergoedingen geven. 

Specifiek doen we samen onderzoek naar nematoden, zeer kleine wormpjes, de meeste soorten onzichtbaar met het blote oog. Vele soorten aaltjes leven vrij in de bodem, andere parasiteren planten en dieren. Sommigen voeden zich met het sap van planten, andere zijn predatoren, er zijn er ook die schimmels en bacteriën eten. Er zijn nuttige nematoden die meehelpen aan het natuurlijk evenwicht van een bodemvoedselweb en er zijn ‘slechte’ nematoden die economische schade toebrengen aan landbouwgewassen.

Dat nematoden belangrijk zijn blijkt uit hun diversiteit en grote aantallen. Mochten we van een vierkante meter grond, dertig centimeter uitgraven en alle nematoden er uitzeven en tellen, komen we uit tussen de 2 en 20 miljoen individuele nematoden! Ze zijn een brede en onmisbare schakel in het bodemvoedelweb. Het ILVO is een wereldautoriteit op vlak van nematoden en onderzoekt die op de Pomona boerderij als indicator van de biodiversiteit in het grote Europese onderzoeksproject SoilDiverAgro.

 

ONZE VOORBEELDEN

INTERESSANTE LECTUUR

Buitenlandse voorbeelden zoals de New Forest Farm van Mark Shepard in Wisconsin en het Nederlandse Herenboeren zorgden voor inspiratie. We startten een samenwerking op met het Instituut voor Landbouw en Visserijonderzoek. ILVO onderzoekt of de biodiversiteit groeit, het koolstofgehalte in de grond omhoog gaat en het bedrijf rendabel wordt. De aansluiting bij het Europees netwerk ‘Afinet’ moet Pomona helpen om ervaringen met andere Europese boslandbouwers uit te wisselen en de werking te verbeteren.

 
  • Restoration Agriculture, Real-World Permaculture for Farmers | Herstellende Landbouw, Agro-ecologie voor boeren, burgers en buitenlui,  Mark Shepard  
  • From Dirt to Soil, Gabe Brown
  • Permaculture. Guérir la terre, nourirs les hommes | Miraculous Abundance, Perrine en Charles Hervé-Gruyer over onze inspiratieboerderij Ferme du Bec Hellouin 
  • Creating a Forest Garden, Working with Nature to Grow Edible Crops | Praktisch Handboek Voedselbossen, Martin Crawford 
  • Edible Forest Gardens, volumes 1 en 2,  David Jacke en Eric Toensmeier,